Piatella hash is een koud gerijpte ice water hash. Producenten nemen de beste kwaliteit full melt bubble hash, sealen die plat in een vacuümzak en bewaren die enkele weken koud. De hash wordt in geen enkele fase geperst of verwarmd. Tijdens de rijping verandert de droge, zanderige full melt in een zachte, romige plak met een intens aroma. Je ziet ook de spelling piattella. Veel websites noemen piatella een soort rosin. Dat klopt niet, en hieronder leggen we het verschil uit.
Wat piatella anders maakt dan gewone hash
Piatella begint met vers ingevroren planten en ijswater, terwijl traditionele hash meestal begint met gedroogde planten. Klassieke hash wordt gemaakt door de hars van gedroogde cannabis te zeven of te wrijven en die daarna tot blokken te persen. Voor piatella worden de planten direct na de oogst ingevroren. Zo blijven de harsklieren, trichomen genoemd, intact. Daarna wassen producenten het vers ingevroren materiaal in ijswater. Door de kou worden de koppen van de trichomen bros. Ze breken af en gaan door een reeks zeefzakken.
Alleen het schoonste deel van deze wassing wordt gebruikt. Dat heet full melt. Volgens Trimleaf halen piatellamakers het meestal uit de zakken van 73 tot 120 micron. Meer over deze methode lees je in onze gids over Ice-O-Lator en ice water hash. Full melt op zich is een droog, korrelig poeder. Piatella is hetzelfde materiaal na een lange koude rijping. Het belangrijkste verschil zit dus in textuur, vocht en aroma, niet in de plant waar het van komt.
Veel mensen zoeken piatella hash te koop. Canapuff verkoopt geen piatella. In onze hashcollectie staan de hashsoorten die we wel voeren, en de producten hieronder zijn voorbeelden uit dat assortiment, geen piatella.
Is piatella hash rosin?
Deze hash is geen rosin, omdat hij nooit door een hittepers gaat. Hash rosin ontstaat door ice water hash tussen verwarmde platen te persen. Hitte en druk persen de hars eruit als een kleverige olie. Piatella gebruikt hetzelfde soort full melt als uitgangspunt, maar wordt koud gerijpt en blijft ongeperst. De leverancier van apparatuur Trimleaf geeft voor piatella in geen enkele fase hitte op.
De verwarring komt door een tweede product met een vergelijkbare naam. Piatella rosin is rosin die een producent uit piatella perst nadat de rijping klaar is. Het is een vervolgproduct. Volgens Trimleaf persen makers het op lage temperatuur, wat een lagere opbrengst geeft. De tabel laat zien hoe de vier producten met elkaar samenhangen.
| Product | Uitgangsmateriaal | Hitte en druk | Typische textuur |
|---|---|---|---|
| Full melt | Ice water hash, hoogste kwaliteiten | Geen | Droog, zanderig, korrelig |
| Piatella | Full melt, wekenlang koud gerijpt | Geen | Zachte, romige plak |
| Hash rosin | Full melt | Verwarmde pers | Kleverige, stroperige olie |
| Piatella rosin | Afgeronde piatella | Verwarmde pers | Kleverige olie, lichtere kleur |
Waar de naam vandaan komt
De naam komt van het Italiaanse woord piatto, dat plat betekent. In een reportage uit 2023 voor High Times beschrijft journalist Matt Jackson de Spaanse scene voor oplosmiddelvrije hash. Uncle's Farm, een cannabis social club met eigen teelt, verklaart de naam met piatto plus de Italiaanse uitgang -ella. Dat geeft een betekenis die dicht bij „baksteentje” ligt. De naam verwijst naar de platte baksteenvorm die de hash tijdens de koude rijping krijgt. Piatto kan ook bord betekenen. Daar komt de vertaling „bordje” vandaan.
Dezelfde reportage geeft een tweede verklaring. Arturo van La Sagrada Farm koppelt de naam aan piattello, het Italiaanse woord voor een kleiduif bij het kleiduivenschieten, ook hier vanwege de platte, ronde vorm. High Times schrijft beide farms de ontwikkeling van deze hashstijl toe. De reportage pleit ook voor de traditionele Italiaanse spelling piattella. In zoekmachines en op menukaarten komt de kortere spelling piatella tegenwoordig vaker voor.
Zo werkt de koude rijping
De koude rijping is een langzame bewaarstap na de wassing, geen aparte extractiemethode. Volgens Trimleaf drogen producenten de full melt eerst, meestal in een vriesdroger. Daarna spreiden ze hem plat uit in een zak, halen ze de lucht eruit met een vacuümsealer en bewaren ze hem ongeveer vier tot zes weken bij een koude, constante temperatuur.
In deze periode verliest de hash zijn vocht niet zoals open full melt dat doet. Het team van Uncle's Farm vertelde High Times dat het belangrijkste verschil tussen piatella en ongerijpte full melt het vocht is dat het materiaal vasthoudt. De textuur verandert stap voor stap van zand naar een dichte, romige massa. High Times merkt ook op dat de smaak van hash beter tot zijn recht komt als hij goed gerijpt en gelagerd is.
Het proces lijkt eenvoudig, maar hangt af van vakmanschap en van de plant. High Times citeert de farms, die zeggen dat het maken meer een kwestie van oefening is dan van één speciale truc. Niet elke soort levert de vochtige, stevige baksteen op die makers willen. Dat is een van de redenen waarom maar weinig producenten het regelmatig aanbieden.
Albino piatella en andere kleuren
De kleur hangt af van de hash die in de zak gaat, niet van de rijping zelf. Trimleaf noemt een bereik van lichtivoor via goud tot amber. Een lichtere plak betekent meestal schoner uitgangsmateriaal met minder plantresten.
Albino piatella, ook verkocht als piatella blanc, is de lichtste vorm. Deze variant rijpt uit zeer lichte full melt met weinig chlorofyl en weinig was. Trimleaf koppelt hem aan bepaalde soorten, bijvoorbeeld kruisingen van Wedding Cake en Papaya. Andere kleurnamen, zoals blauwe, roze of gouden piatella, verschijnen ook op menukaarten en in zoekopdrachten. We vonden geen gedeelde standaard voor deze namen. Zie ze als de eigen omschrijving van de producent voor een batch of een soort, niet als een officiële kwaliteitsklasse.
Zo herken je goede kwaliteit
Let op een romige, kneedbare textuur en een intens aroma zodra je de verpakking opent. Trimleaf vergelijkt de textuur met zachte boter of stopverf. High Times beschrijft een andere test: een klein stukje dat je tussen twee vingers wrijft, voelt aan als nat zand. Beide beschrijvingen wijzen op hetzelfde. De hash houdt vocht vast en blijft bij elkaar, maar is niet olieachtig.
Kleur is een tweede kenmerk. Een lichte kleur, in verhouding tot de soort, wijst erop dat er weinig plantmateriaal in de wassing is gekomen. Donkere, ongelijke plekken kunnen wijzen op ouder of minder schoon uitgangsmateriaal. Het aroma is het derde kenmerk. Een goed gerijpte plak ruikt duidelijk naar zijn soort. Een zwakke geur betekent dat het uitgangsmateriaal of de rijping niet ideaal was.
Eén probleem sluit een product volledig uit. Als een plak witte, pluizige plekken heeft of muf ruikt, kan er tijdens de rijping of de opslag schimmel zijn ontstaan. Gebruik hem dan niet.
Zo bewaar je piatella hash
De beste bewaaromstandigheden zijn dezelfde als tijdens de rijping: afgesloten, koud en bij een stabiele temperatuur. Trimleaf raadt een vacuümverpakking aan met zo weinig mogelijk lucht, omdat lucht in de zak het oppervlak oxideert. De temperatuur moet constant blijven. Als de temperatuur stijgt en daalt, condenseert water in de verpakking, en condensatie is het punt waarop een rijping in schimmel kan omslaan. Daarom adviseert Trimleaf een aparte drankenkoelkast met digitale instelling in plaats van een keukenkoelkast die vaak per dag opengaat.
High Times merkt op dat producenten ook letten op hoe lang een batch bewaard kan worden voordat hij begint uit te drogen. Bewaar de hash in de originele, afgesloten verpakking, uit de buurt van voedsel en buiten het bereik van kinderen en huisdieren.
Waarom piatella zeldzaam is
Elke stap van het proces beperkt hoeveel een producent kan maken. Het uitgangsmateriaal moeten vers ingevroren planten zijn die full melt van vijf of zes sterren opleveren. Trimleaf merkt op dat de meeste bedrijven deze kwaliteit niet regelmatig kunnen maken. De lagere kwaliteiten uit dezelfde wassing zijn er niet geschikt voor.
Na de wassing bezet de hash een vriesdroger gedurende ongeveer 24 tot 36 uur per batch. Daarna ligt hij vier tot zes weken in koude opslag voordat hij klaar is. In die tijd kan hij niet verkocht worden. Daarnaast vormen maar sommige soorten een goede plak. Deze beperkingen verklaren waarom deze hash in kleine batches van een paar makers verschijnt en waarom Trimleaf hem als meerdere keren duurder omschrijft dan geperste rosin van dezelfde producent.
Het product hieronder is een andere hash uit ons assortiment. Het staat hier als voorbeeld van de hashsoorten die Canapuff voert, niet als piatella.
